DNS – Domain Name System/Sistema Naran Domíniu .
DNS uza bainhira uza internét. DNS uza atu transforma naran domíniu ne’ebé amigavel ba ema (hanesan https://www.zedihost.com) ba iha diresaun Protokolu Internet (IP).
IP uza husi komputadór atu identifika malu iha rede.
IP iha tipu rua, hanesan, IPv4 no IPv6.
Top Level Domais/Domíniu nivel aas liu
Domíniu sira-ne’e seperadu husi karakter lubun ida-ne’ebé seperadu husi dots. Porezemplu, google.com,
Liafuan ikus iha naran domíniu ida-ne’e koñesidu hanesan domíniu nivel aas.
Liafuan segundu iha naran domíniu ida-ne’e koñesidu hanesan naran domíniu nivel segundu.
Porezemplu:
.com: .com mak domíniu nivel aas.
.edu: .edu mak domíniu nivel aas.
.gov: .gov mak domíniu nivel aas.
.edu.tl: .tl mak naran domíniu nivel aas liu, enkuantu.co mak naran domíniu nivel segundu.
.gov.tl: .tl mak naran domíniu nivel aas liu, enkuantu.gov mak naran domíniu nivel segundu.
Naran domíniu nivel aas liu mak kontrola husi IANA (Internet Assigned Numbers Authority/Authoridade Numeru Asignadu Internet).
IANA mak baze-dadus zona huun ida ba domíniu nivel aas hotu-hotu ne’ebé disponivel.
Ita bele haree baze dadus liu husi vizita sítiu: http://www.iana.org/domains/root/db
Rejistu domíniu
Rejistu Domingu mak autoridade ida-ne’ebé atribui naran domíniu sira-ne’e diretamente iha domíniu nivel aas ida ka liu.
Rejistu Domingu uza tanba naran hotu iha naran domíniu tenke úniku iha dalan ida atu organiza naran domíniu sira-ne’e atu nune’e sira labele duplikadu.
Naran doméstika rejistu ona ho interNIC, servisu ida husi ICARN, ne’ebé implementa úniku naran doméstika iha internét.
Naran domíniu ida-idak rejista iha baze dadus sentrál ida-ne’ebé koñesidu hanesan baze dadus WHIS.
Rejistu domíniu populár inklui GoDaddy.com, 123-reg.co.uk, etc.
State Of Authority Record/Rejistu Estadu Autoridade (SOA)
SOA fa’an informasaun iha Sistema Naran Domestiku (Zona) kona-ba zona no rejistu DNS sira seluk.
Zona DNS mak fatin ida-ne’ebé aloka ba tipu servisu ida-idak.
Zona DNS ida-idak kompostu husi rejistu SOA ida de’it.
Estadu Autoridade Rejistu informasaun kona-ba:
Naran husi serveiru ne’ebé fornese dadus ba zona ne’e.
Administrador zona ne’e, hanesan, ne’ebé mak administra hela zona ne’e.
Versaun atuál husi dadus ne’ebé iha zona.
Numeru rejistu ne’ebé lalika ba arkivu tempu-ba-vida iha rejistu rekursu. Porezemplu, bainhira ita hasoru DNS, entaun sempre iha tempu atu moris. Tempu ba moris tenke menus tanba bainhira ita halo mudansa, ida-ne’e habelar lalais. Hanoin to’ok katak website ne’e nia naran mak hindi100.com no nia tempu-ba-moris mak sekundu 60. To’o ikus, ita hakarak troka nia IP-adresa tuir mai tempu ne’ebé presiza atu atinji ida-ne’e hanesan ho tempu ba moris.
Numeru segundu sira-ne’e mak naran sekundáriu ida-ne’ebé tenke hein molok halo verifikasaun ba atualizaun.
Numeru másimu sekundas ne’ebé server naran sekundáriu ida bele uza dadus molok nia hetan refreshed ka remata.
NS Records
NS- Name Server records/Naran Server records.
NS Records uza husi Servisu doméstiku nivel aas atu direta tráfiku ba content DNS server ne’ebé iha rejistu DNS autorizativu.
Mai ita komprende liuhusi ezemplu simples ida.
Hanoin to’ok katak utilizadór hakarak IP-adresa zedihost.com. Se ISP la hatene IP-adresa zedihost.com, ISP ba.com no husu rejistu NS. Nia hetan katak tempu ba moris mak 172800 no nia ns rejistu mak ns.awsdns.com. ISP muda ba eskritura ne’e no husu: “Imi hatene zedihost.com.” Loos duni, nia hatene, entaun nia hatudu katak nia mak Route53. Iha SOA, ami iha tipu DNS hotu no rejistu A.
A Records
Rejistu A mak tipu fundamentál ida husi rejistu DNS.
A – Addredd/Diresaun.
Rejistu A uza husi komputadór atu transforma naran domíniu ba IP. Porezemplu, https://www.zedihost.com bele hatudu ba http://123.110.10.80.
TTL
Loron ne’ebé rejistu DNS ida taka iha enerjia Rezolusaun ka utilizadór sira-nian PC lokál hanesan ho valór TTL nian iha sekundas.
Bainhira tempu ba moris menus, mudansa lalais liu ba rejistu DNS sira-ne’e bele habelar iha internét.
CNAMES
A CNAME bele uza atu rezolve naran domíniu ida ba domíniu seluk. Porezemplu, ita bele iha website movel ho naran domíniu http://m.devices.com ne’ebé uza bainhira utilizadór sira halo browse ba ita-nia naran domíniu iha sira-nia ekipamentu movel. Ita mós bele hakarak naran http://mobile.devices.com atu rezolve diresaun ne’ebé hanesan.
Alias Records
Alias Records uza atu halo mapa ba rejistu rekursu sira ne’ebé estabelese iha ita-nia zona uma-na’in ba balansu karga elastiku, distribuisaun cloudFront, ka S3 buckets ne’ebé konfigura hanesan website.
Alias records servisu hanesan CNAME rejistu iha ne’ebé ita bele mapa naran DNS ida (http://www.zedihost.com) ba naran DNS alvu seluk (elb1234.elb.amazonaws.com).
Diferensa prinsipál entre CNAME no Alias Record mak CNAME labele uza ba rejistu domíniu nakukun (zone apex), hanesan, labele uza bainhira hakerek buat ruma iha domíniu nia oin. Porezemplu, http://www.zedihost.com iha www iha domíniu nia naran oin, tanba ne’e labele uza ba CNAME.
