Saida mak Dadus?
Dadus mak kolesaun ida husi unidade informasaun ki’ik ida-idak. Bele uza iha forma oioin hanesan testu, númeru, média, bit, etc. bele rai iha surat-tahan ka memória eletrónika, etc.
Liafuan “Data” mai husi liafuan “datum” ne’ebé signifika informasaun úniku. Ne’e plural husi liafuan data.
Iha komputasaun, dadus mak informasaun ne’ebé bele tradús ba forma movimentu no prosesamentu ne’ebé efisiente. Dadus bele troka.
Saida mak baze dadus?
Baze dadus mak kolesaun dadus ne’ebé organiza ona, atu nune’e bele asesu no jere ho fasilidade.
Ita bele organiza dadus ba tabela, liña, kolumnu, no índise hodi fasilita hetan informasaun relevante.
Negosiante baze dadus sira kria baze dadus ida atu nune’e programa software lubun ida de’it bele asesu dadus ba utilizadór hotu-hotu.
Objetivu prinsipál husi baze dadus ne’e mak atu halo operasaun ba informasaun barak liu husi armazenamentu, rekolla no jere dadus.
Ohin loron iha website dinámiku barak iha World Wide Web ne’ebé hala’o liuhosi baze dadus. Porezemplu, modelu ida-ne’ebé haree kuartu sira iha otél. Ne’e hanesan ezemplu ida husi website dinámiku ida-ne’ebé uza baze dadus.
Iha baze dadus barak ne’ebé disponivel hanesan MySQL, Symbac, Oracle, MongoDB, Informix, PostgreSQL, SQL Server, etc.
Baze dadus modernu jere husi sistema jestaun dadus (DBMS).
Lian SQL ka Lian Kestionariu Estruturadu uza atu opera iha dadus ne’ebé rai iha baze-dadus. SQL depende ba aljebra relasionál no kalkulasaun relasionál duple.
Uza estrutura silindrika ida atu hatudu imajen baze dadus nian.
Evolusaun baze dadus
Baze dadus ne’e kompleta ona liu tinan 50 husi ninia viajen evolusaun nian, hahú husi sistema fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin ne’ebé iha fatin. Ne’e la’o ba jerasaun oioin.
Evolusaun
Bazeia ba arkivu
Tinan 1968 mak tinan ne’ebé introdús baze dadus bazeia ba arkivu. Iha baze dadus bazeia ba fail, dadus sira mantein iha fail-flat. Maske iha vantajen barak, iha limitasaun balun.
Vantajen boot ida mak sistema arkivu iha métodu asesu oin-oin, hanesan, sekuensia, indexadu, no random.
Presiza programa ne’ebé luan iha lian jerasaun datoluk hanesan COBOL, BASIC.
Modelu Dadus hierarkiku
Tinan 1968-1980 mak era baze dadus hierarkia nian. Modelu baze dadus hierarkiku ne’ebé importante mak IBM nia DBMS. Ida ne’e hanaran Sistema Jestaun Informasaun.
Iha modelu ida-ne’e, arkivu sira iha relasaun ho inan-aman/ki’ik nia maneira.
Diagrama iha kraik reprezenta Modelu Dadus hierarkiku. Sirkulu ki’ik reprezenta objetu sira.
Hanesan sistema arkivu, modelu ida-ne’e mós iha limitasaun balun hanesan implementasaun kompleksu, falta independénsia estruturál, la fasil atu trata relasaun barak, nss.
